دستورات کار با گروه‌ها، کاربران و دسترسی‌ها

تو پست قبلی یه مخزن گیت روی دراپ‌باکس راه انداختم. ولی خوب وقتی آدم راسپبری داره چرا یه همچین مخزنی رو روی راسپبری راه نندازه؟ برای این کار باید کمی دسترسی کاربران رو تنظیم می‌کردم. من تا حالا در این سطح ناچار به انجام این کار نشده بودم. بنا بر این خیلی هم با دستوراتش آشنا نبودم. واسه همین تو این پست یه خلاصه‌ای از دستورات جدیدی که یادگرفتم و مربوط به کار با کاربرا، گروه‌ها و مجوزها بود می‌ذارم تا بعدا پست اصلی رو بنویسم.

کاربران و گروه‌ها
تو لینوکس هر کسی که داره با کامپیوتر کار می‌کنه یه کاربره. هر کاربر حداقل به یه گروه تعلق داره و البته می‌تونه متعلق به چند تا گروه هم باشه. دستورایی که برای کار با کاربران و گروه‌ها نیاز داشتم اینا بودن:

اضافه کردن یه کاربر جدید

اضافه کردن یک کاربر جدید به علاوه ساختن فولدر home برای او

عوض کردن پسورد کاربر

اضافه کردن یه کاربر جدید به یه گروه جدید

اضافه کردن یه کاربر جدید به دو گروه

گرفتن اطلاعات کاربر

لیست کل کاربران

لیست کل گروه‌ها

لیست گروه‌های کاربر

اضافه کردن یه گروه جدید

اضافه کردن یه کاربر موجود به یه گروه

حذف کاربر از یک گروه

حذف کاربر به طور کلی

حذف کاربر و فولدر خانه‌اش

فایل‌ها و مجوزها
تو سیستم فایل ext هر فایلی سه تا خاصیت داره:
۱. یک کاربر مالک
۲. یک گروه مالک
۳. مجوزهای دسترسی برای کاربر مالک، گروه مالک و هر کس دیگری غیر این دو

این‌ها هم دستورایی که برای کار با مجوز فایل‌ها و دایرکتوری ها نیاز داشتم:

دیدن اطلاعات فایل

جلوی هر فایل مجوزها، اسم کاربر و اسم گروه نمایش داده می‌شه. فرمت مجوزها به شکل drwxrwxrwx هست. کاراکتر اول اگه – باشه یعنی یه فایل معمولیه و اگه d باشه یعنی یه دایرکتوریه. rwx اول مربوط به کاربر، rwx بعدی مربوط به گروه و rwx آخر مربوط به همه افراده. r نشون دهنده حق خوندن، w نشون دهنده حق نوشتن و x نشون دهنده حق اجرا کردنه. اگر کسی هر کدوم از این مجوزها رو نداشته باشه به جاش یه – نمایش داده می‌شه. مثلا اگه مجوز یه فایل drwxr–r-x باشه یعنی کاربر مالک فایل می‌تونه فایل رو بخونه، روش بنویسه و اجراش کنه، گروه فایل می‌تونه فقط بخونتش و همه افراد دیگه می‌تونن فایل رو بخونن و اجرا کنن.

تغییر دسترسی دایرکتوری برای گروه به شکل بازگشتی

تو این دستور حرف g برای گروهه. برای مالک اصلی o برای همه از a استفاده می‌شه. اگه هیچ حرفی نباشه اتوماتیک a در نظر گرفته می‌شه. + برای اعطای دسترسی و – برای سلب دسترسیه.

تغییر مالک فایل‌ها

تغییر مالک یک دایررکتوری به شکل بازگشتی

تغییر گروه فایل

تغییر گروه یک دایرکتوری به شکل بازگشتی

تغییر مالک و گروه

مخزن گیت روی دراپ‌باکس

اکثر پروژه‌های شخصی‌ای که روشون کار می‌کنم رو روی گیت‌هاب قرار می‌دم. ولی خوب درباره مقاله‌ها حداقل تا پیش از انتشارشون نمی‌شه این کار رو کرد. البته می‌تونستم از بیت‌باکت یا نسخه آکادمیک گیت‌هاب استفاده کنم. اما به نظرم استفاده از دراپ‌باکس ساده‌تر بود.

برای این کار اولا برنامه‌‌ی دراپ‌باکس رو روی کامپیوترم نصب کردم. بعدش یه فولدر git تو فولدر دراپ‌باکس درست کردم. بعد توی اون فولدر، یه ریپازیتوری ایجاد کردم:

لابد می‌دونید که سوییچ bare یه ریپازیتوری بدون نسخه درحال کار ایجاد می‌کنه. به این ترتیب فقط فایل‌های مربوط به گیت توش نگهداری می‌شه.
بعد توی ریپازیتوری خودم این فولدر رو به عنوان یکی از remoteها معرفی کردم:

در مرحله آخرهم با یه push فایل‌ها رو می‌فرستم تو دراپ‌باکس. از این جا به بعد خود دراپ‌باکس زحمت sync رو واسمون می‌کشه.

یه افزونه خوب برای تغییر پ.ر.ا.ک.س.ی در کروم

ابزارای زیادی برای تغییر پ.ر.ا.ک.س.ی تو کروم هستن. ولی به نظر من EverP.r.o.x.y خوش‌دست ترین اون‌هاست. چند تا قابلیت کلیدیش که موجب می‌شه خیلی خوش‌دست باشه اینا هستن:

– تو حالت اتوماتیک خودش بر اساس لیستی که از دامین‌ها داره اتوماتیک پ.ر.ا.ک.س.ی رو تغییر می‌ده
– وقتی جایی ف.ی.ل.ت.ر شده، خودش یه لیست از دامین‌ها رو برای رفع اون پیش‌نهاد می‌ده
– می‌شه توش لاگین کرد تا لیست دامنه‌های شما به طور اتوماتیک بین براوزرهاتون آپدیت بشه

من و راسبری-پی و دانلودهای شبانه

یه دونه راسبری پی خریدم که تو خونه گذاشتم و باهاش عشق دنیا رو می‌کنم. چند وقتی بود که می‌خواستم مثل این یادداشت بیت نیم‌سوز یه مدیر دانلود روش راه بندازم. چیزی که هدفم بود این بود که (۱) خیلی راحت بتونم فایل‌هام رو به لیست دانلودهام اضافه کنم (۲) دانلود خیلی اتوماتیک و تمیز انجام بشه.

ساختن لیست دانلودها
تو یه پوشه از هاستم یه اسکرپت کوچیک php گذاشتم که هر چی براش بفرستم، به آخر یه فایل تکست اضافه می‌کنه. به این ترتیب هر جا که باشم، لینکایی که می‌خوام دانلود شن رو خیلی تمیز برای این اسکریپت می‌فرستم و و این اسکریپت برام لیست دانلودهام رو می‌سازه. مثلا:

من php بلد نیستم، واسه همین هم اصل اسکریپت رو از این‌جا برداشتم و یه کم تغییرش دادم. این هم اسکریپت تغییر پیدا کرده:

البته برای اینکه هر کسی نتونه به این فایل چیزی اضافه کنه، رو فولدر این اسکرپت پسورد گذاشتم. نتیجتا برای دسترسی به این اسکرپت، یه همچین چیزی لازمه:

امن‌ترین روش توی دنیا نیست، اما برای من کافیه.

تو مرحله بعد برای اینکه تنبلی رو به اوجش برسونم، دنبال یه افزونه گشتم که از تو کروم با یه کلیک مستقیما بتونم لینکم رو به این ارسال کنم. با یه کم گشتن افزونه خیلی خوب Context Menus رو پیدا کردم که اجازه می‌ده به راحتی برای کانتکست منوی کروم، آیتم‌های اضافه با اسکرپت‌های سفارشی تعریف کنیم. من البته کار خاصی نداشتم و فقط همون دستور بالا رو با یه کم تغییر به قسمت Custom از منوی LinkMenu اضافه کردم:

و تمام. حالا می‌تونم با یه کلیک از هر جای دنیا لینک دانلود فایلی که می‌خوام رو تو سایتم ثبت کنم.

انجام دانلود
نظم دادن به خود دانلود دردسر زیادی نداره. باید یه اسکرپت داشته باشم که تو یه فاصله زمانی مشخص دانلودهام رو انجام بده.
تو اسکریپت اول از هم می‌رم به فولدر دانلودها و فایل dllist.txt رو (بعد از پاک کردن فایل قبلی) از سرور می‌گیرم:

برای استفاده از این فایل به دو تا فایل دیگه هم احتیاج دارم. یه فایل به اسم done.txt که لیست فایلایی رو نگه می‌داره که دانلودشون تکمیل شده، و یه فایل به اسم active.txt که لیست فایلایی هست که هنوز دانلودشون انجام یا کامل نشده. بعد از دانلود فایل dllist.txt، اولین کار اینه که ازش فایل done.txt رو فریق کنم تا فایل active.txt تشکیل بشه:

دستور comm تفریق رو انجام می‌ده. معنی پارامترهاش رو هم می‌شه راحت تو منوال‌هاش دید.
مرحله بعد اینه که یه حلقه بنویسم که تا وقتی فایل active.txt خالی نشده، فایلای اون تو رو یکی یکی (۱) دانلود کنه (۲) بعد از اینکه دانلودشون تموم شد، بذاره تو done.txt و (۳) فایل دانلود شده رو از active.txt خارج کنه:

فقط خط اول حلقه یه کم توضیح می‌خواد. لینک‌ها تو فایل لینکای من به شکل کدبندی درصدی می‌یاد. از طرف دیگه wget میونش زیاد با این فرمت کدبندی درصدی خوب نیست و ممکنه اسم فایلا رو به هم بریزه. برای همین با استفاده از بخش sed و echo اون پایپ‌لاین لینک‌ها رو به شکل اول برمی‌گردونم. (راستش این مشکل رو با پرسیدن سوال حل کردم.)
و نهایتا اسکریپت ما این شکلی خواهد بود:

والبته یادم نمی‌ره که مجوز اجرایی هم بهش بدم.

خوب برای اجرای این اسکریپت به شکل منظم یه cron احتیاج دارم که البته کار باهاش رو قبلا این‌جا تجربه کرده بودم. اینا هم دستورایی هستن که تو cron می‌ذارم. به این ترتیب اسکریپت عزیز دانلودها رو ساعت یک شب شروع و ساعت ۹ صبح قطع می‌کنه. فکر کنم واضح باشن:

والسلام. دو تا نکته. اول این که برای این کار حتی یه برنامه اضافه هم تو rpi نصب نکردم و فقط با ابزارای ساده لینوکس و وصل کردن اون‌ها به هم کل این سیستم رو راه انداختم. نکته دیگه اینکه این ویندوزیا با همه دانلود منیجرای غول تشنشون نمی‌تونن به سادگی یه همچین سیستمی راه بندازن.

آپدیت: اسکریپت‌ها به گیست اضافه شد و از آنجا در متن قرار گرفت.